Czeska kuchnia – umiejętność wyczarowania wyśmienitych potraw z prostych produktów
Kuchnia czeska pozytywnie zaskoczy smakoszy. Mimo dużego wpływu kuchni sąsiednich krajów (Węgier, Austrii oraz Niemiec) największą inspiracją pozostają wciąż tradycyjne staroczeskie przepisy. Ich bazę stanowią surowce, które można było wyprodukować domowym sposobem – przede wszystkim zboża, warzywa strączkowe, ziemniaki i mięso. Z tych pozornie prostych produktów powstały wyśmienite i pomysłowe potrawy, które znaleźć można jedynie w kuchni czeskiej. Należą do nich: knedliki, bogaty wybór sosów i zup, polędwica na śmietanie (svíčková na smetaně) oraz „vepřo knedlo zelo“.
Nawyki żywieniowe mieszkańców Czech nie różnią się zbytnio od europejskich. Dzień podzielony jest na trzy posiłki: śniadanie, obiad i kolację. Główny posiłek dnia dla większości Czechów to obiad. Obojętne, w domu czy w restauracji, obiad składa się zwykle z trzech dań: zupy, dania głównego i deseru (ewentualnie surówki). Zupa to podstawa, powtarzają mamy swym czeskim dzieciom.
Mięso to stały składnik czeskiej karty dań. Na talerzu pojawia się najczęściej drób, wieprzowina oraz wołowina, rzadziej baranina, dziczyzna czy ryby.
Mięsnych smakołyków w kuchni czeskiej można znaleźć bez liku, jednak również wegetarianie nie powinni poczuć się pokrzywdzeni. Pure z grochu (hrachová kaše), soczewica na kwaśno oraz sosy można zamówić również w wersji bezmięsnej.
Omawiając fenomeny kuchni czeskiej, zaskakująco nie będzie mowy o oryginalnych sposobach przyrządzania mięs, niezwykłych smakach lub produktach, lecz o dodatkach. Knedliki potrafią przyrządzać kucharze również poza Czechami, jednak to czeskie roszczą sobie prawo do bycia wyjątkowymi. Poza klasyczną wersją z ciasta drożdżowego, warto skosztować również knedlików karlowarskich, „włochatych“ (przygotowywanych z surowych ziemniaków) lub ziemniaczanych.
Lokalne specjały to zaproszenie do kulinarnej wędrówki po różnych regionach Czech. Praga ma swoją praską szynkę, Czechy Południowe z hodowlą karpi stają się centrum uwagi w okresie Świąt Bożego Narodzenia, pardubicki piernik znają dzieci w całym kraju.
Kolacja wigilijna nie może się odbyć bez karpia i sałatki ziemniaczanej. Podobnie niezbędne są bożonarodzeniowe słodkości (cukroví). Pośród setek bożonarodzeniowych hitów na szczycie popularności utrzymują się lukrowane miodowe pierniczki, waniliowe rogaliki, ciasteczka lineckie...
Również kategorii dań słodkich nie sposób rozpocząć inaczej niż od knedlików. Słodkie knedliki (przygotowane z ciasta drożdżowego, kaszy manny lub twarogu) nadziewane są owocami, posypywane makiem, twarogiem lub orzechami i polewane topionym masłem.
Piwo Czesi uważają za napój narodowy. Ciemne, jasne, mieszane, drożdżowe… Na czeskim rynku piwa znajduje się obecnie ponad 470 rodzajów piwa. W czeskich restauracjach, ogródkach letnich i klubach piwo należy do podstawowej oferty. Najlepsze są przede wszystkim pierwszego gatunku piwa leżakowe jasne i ciemne.
Wino najlepiej udaje się w Południowych Morawach, jednak znane rejony winiarskie znajdują się także w innych częściach kraju. Białe wino zdobywa w międzynarodowych konkursach nagrody oraz popularność dzięki wyjątkowemu smakowi.
Butelka Becherovki to popularna wśród turystów odwiedzających Czechy pamiątka z podróży. Ów słodko-gorzki likier ziołowy pochodzi ze znanego w świecie uzdrowiska Karlowe Wary. Tam również, ze względu na swe lecznicze właściwości zyskał przydomek „13 źródło“ .
Dawniej kuchni czeskiej wytykano przede wszystkim niedostatek warzyw i ryb oraz znaczną kaloryczność potraw. Jednak w ostatnim czasie sytuacja uległa zmianie. Wpływ kuchni międzynarodowej jest zauważalny zarówno w restauracjach, jak i w kuchni typowej czeskiej rodziny.
